PVC jest materiałem tanim, lekkim i łatwo dostępnym. Z tego powodu bywa wykorzystywane do budowy instalacji sprężonego powietrza, zwłaszcza w małych warsztatach. Jednak większość producentów rur oraz systemów pneumatycznych nie zaleca stosowania PVC w instalacjach pracujących pod ciśnieniem sprężonego gazu.
Powód jest prosty: sprężone powietrze zachowuje się inaczej niż woda. W przypadku uszkodzenia rury uwolnienie energii jest gwałtowne, a materiał może ulec rozerwaniu.
Czy PVC nadaje się do sprężonego powietrza? – najważniejsze informacje
- PVC nie jest projektowane do pracy z medium gazowym pod dynamicznym ciśnieniem.
- W przypadku pęknięcia materiał może rozpadać się na ostre fragmenty.
- Wysoka temperatura powietrza wylotowego ze sprężarki przyspiesza degradację tworzywa.
- Drgania generowane przez sprężarki tłokowe obciążają połączenia klejone.
- Wielu producentów rur PVC-U i PVC-C wprost nie dopuszcza ich do instalacji sprężonego powietrza.
Dlaczego rury PVC nie są zalecane do instalacji pneumatycznych?
Instalacja sprężonego powietrza pracuje w warunkach zmiennego ciśnienia oraz podwyższonej temperatury. Powietrze opuszczające sprężarkę może osiągać temperaturę znacznie wyższą niż temperatura otoczenia, zwłaszcza przy pracy ciągłej.
PVC:
- traci wytrzymałość wraz ze wzrostem temperatury,
- starzeje się pod wpływem promieniowania UV,
- jest wrażliwe na obciążenia udarowe,
- wykazuje charakter kruchego pękania.
- W przeciwieństwie do materiałów metalowych PVC nie odkształca się plastycznie przed uszkodzeniem. Może pęknąć nagle.
Dlaczego PVC w instalacji pneumatycznej może stanowić ryzyko?
Sprężone powietrze magazynuje energię. W przeciwieństwie do wody, w przypadku rozszczelnienia dochodzi do gwałtownego uwolnienia ciśnienia.
PVC charakteryzuje się tzw. kruchym mechanizmem pękania. Oznacza to, że materiał nie odkształca się ostrzegawczo przed uszkodzeniem, lecz może ulec nagłemu rozerwaniu.
Dodatkowo:
- wysoka temperatura przy sprężarkach tłokowych przyspiesza starzenie tworzywa,
- wibracje mogą powodować mikropęknięcia,
- system klejony wymaga zachowania rygorystycznych zasad BHP i odpowiedniej wentylacji podczas montażu.
W praktyce oznacza to, że instalacja z PVC wymaga stałej kontroli parametrów pracy oraz regularnych przeglądów pod kątem pęknięć.
Co mówią producenci systemów PVC?
W specyfikacjach technicznych popularnych systemów PVC można znaleźć zapis, że rury PVC-U i PVC-C nie powinny być stosowane w instalacjach sprężonego powietrza oraz instalacjach gazowych.
PVC jest powszechnie wykorzystywane w:
- kanalizacji wewnętrznej i zewnętrznej,
- systemach rynnowych,
- centralnych odkurzaczach,
- instalacjach wodnych.
Nie oznacza to jednak, że materiał ten jest odpowiedni do pracy z medium gazowym pod ciśnieniem roboczym typowym dla sprężarek.
PVC przy sprężarkach powietrza – czy warto oszczędzać?
Koszt rur i złączek PVC jest niski, a montaż nie wymaga specjalistycznych narzędzi. Z ekonomicznego punktu widzenia jest to rozwiązanie atrakcyjne.
Jednak w instalacjach sprężonego powietrza decydujące znaczenie ma:
- bezpieczeństwo,
- trwałość połączeń,
- odporność na temperaturę i oleje,
- stabilność parametrów w czasie.
W dłuższej perspektywie system niedostosowany do medium może generować koszty serwisowe, przestoje i ryzyko uszkodzeń.
Bezpieczniejsza alternatywa: system aluminiowy BOGE AIRficient©
Dla użytkowników, którzy oczekują instalacji zaprojektowanej specjalnie do pracy ze sprężonym powietrzem, rozwiązaniem jest system rurociągów aluminiowych BOGE AIRficient©.
System ten został opracowany z myślą o instalacjach pneumatycznych i oferuje:
- rury wykonane w pełni z aluminium,
- odporność na korozję i promieniowanie UV,
- pełną olejoodporność,
- brak konieczności stosowania klejów,
- montaż bez kosztownych specjalistycznych narzędzi,
- skrócenie czasu instalacji nawet o 50%.
Aluminium nie ulega kruchemu pękaniu w sposób charakterystyczny dla tworzyw sztucznych. Połączenia mechaniczne zapewniają stabilność i szczelność nawet w środowiskach o podwyższonej temperaturze oraz przy obecności oleju w sprężonym powietrzu.
Dzięki gładkiej powierzchni wewnętrznej rurociągu poprawia się również jakość transportowanego powietrza, a spadki ciśnienia są ograniczone.
FAQ
Czy PVC może pęknąć przy sprężarce tłokowej?
Tak, szczególnie przy podwyższonej temperaturze i drganiach. Tworzywo może ulec kruchému rozerwaniu.
Czy kontrola klasy ciśnieniowej PVC wystarczy?
Klasa ciśnieniowa jest istotna, ale nie eliminuje ryzyka związanego z charakterem medium gazowego i temperaturą pracy.
Czy aluminium jest lepszym rozwiązaniem do sprężonego powietrza?
Systemy aluminiowe są projektowane specjalnie do instalacji pneumatycznych i są odporne na czynniki, które osłabiają PVC.
Podsumowując
PVC jest materiałem tanim i powszechnym, jednak nie został zaprojektowany do pracy z medium gazowym pod dynamicznym ciśnieniem. W instalacjach, gdzie bezpieczeństwo i niezawodność mają znaczenie, warto rozważyć systemy przeznaczone bezpośrednio do sprężonego powietrza, takie jak BOGE AIRficient©.
