Warunki pracy wpływają nie tylko na samopoczucie i wydajność personelu, ale też na zdrowie oraz kondycję fizyczną pracowników. Jednym z zagrożeń obecnych w zakładach przemysłowych pozostaje długotrwale utrzymujący się wysoki poziom hałasu w strefach, w których przebywają ludzie. Problem dotyczy również instalacji sprężonego powietrza.
Poziom hałasu generowany przez sprężarki zwykle nie stanowi jedynego źródła dźwięku w zakładzie, ale może wyraźnie podnosić ogólne obciążenie akustyczne. Dlatego redukcja hałasu w sprężarkowni ma znaczenie zarówno dla bezpieczeństwa pracy, jak i dla komfortu codziennej obsługi urządzeń.
Dopuszczalny poziom hałasu w miejscu pracy
Przepisy dotyczące hałasu w miejscu pracy wynikają między innymi z regulacji unijnych i krajowych. W dyrektywie 2006/42/WE wskazano, że maszyny należy projektować tak, aby emitowały możliwie niski poziom hałasu. Producent powinien ograniczać źródła jego powstawania przez dobór materiałów, unikanie rezonansu, zastosowanie tłumików oraz właściwe projektowanie przewodów i rur.
Instrukcja użytkowania maszyny powinna zawierać informację o poziomie emisji hałasu, gdy wartość przekracza 70 dB(A). W takiej sytuacji należy także wskazać odpowiednie środki ochrony słuchu.
W przepisach dotyczących środowiska pracy najczęściej przyjmuje się graniczny poziom dźwięku w przedziale od 85 do 90 dBA przy 8-godzinnej ekspozycji. Europejska dyrektywa 2003/10/WE wskazuje maksymalną wartość 87 dBA. Część państw stosuje jeszcze bardziej restrykcyjne normy i przyjmuje 85 dBA dla 8-godzinnego dnia pracy.
Jak hałas wpływa na pracowników?
Wpływ hałasu na organizm zależy od jego natężenia oraz czasu narażenia. Nawet jeśli dźwięk nie powoduje od razu trwałego urazu słuchu, może pogarszać koncentrację, przyspieszać zmęczenie i utrudniać regenerację.
Najczęściej przyjmuje się następujące skutki:
- poniżej 35 dBA — poziom nieszkodliwy dla człowieka, odpowiedni do pracy wymagającej skupienia,
- powyżej 35 dBA — wzrost zmęczenia układu nerwowego, trudności z odpoczynkiem i zasypianiem,
- powyżej 70 dBA — spadek efektywności pracy i możliwa szkodliwość dla zdrowia, także dla słuchu,
- powyżej 120 dB — bardzo wysokie ryzyko uszkodzenia słuchu i innych zaburzeń zdrowotnych.
Skąd bierze się hałas w sprężarkowni?
Hałas w instalacji sprężonego powietrza może pochodzić z kilku źródeł jednocześnie. Sam system sprężonego powietrza nie zawsze dominuje w bilansie akustycznym zakładu, ale często stanowi ważny składnik całkowitego poziomu dźwięku.
Źródłem nadmiernego hałasu mogą być:
- silnik sprężarki,
- stopień śrubowy,
- chłodnica końcowa,
- przecieki na przewodach w sprężarkowni,
- nieszczelności na połączeniach rurowych,
- drgania przenoszone przez konstrukcję i obudowę urządzenia.
Dlatego redukcja hałasu zaczyna się od dokładnego wskazania miejsca, z którego dźwięk pochodzi.
Pomiar poziomu hałasu sprężarek
Aby skutecznie ograniczyć hałas, trzeba go najpierw zmierzyć. Pomiar poziomu hałasu pozwala ocenić skalę problemu i porównać poszczególne urządzenia. W obszarze sprężarek wykorzystuje się między innymi normę DIN 45635, a także inne standardy, takie jak CAGI-Pneurop i PN 8 NTC 2.3.
Normy te określają sposób pomiaru hałasu emitowanego przez sprężarki do otoczenia zgodnie z metodami przemysłowymi. Dzięki temu wyniki pozostają wiarygodne i porównywalne, co ułatwia wybór odpowiednich rozwiązań technicznych.
Jak ograniczyć hałas generowany przez sprężarki?
Po identyfikacji źródła hałasu trzeba przejść do działań ograniczających jego wpływ na personel. W części zakładów stosuje się ochronniki słuchu, ale takie rozwiązanie sprawdza się głównie wtedy, gdy hałas pojawia się okresowo albo pracownik przebywa w hałaśliwym pomieszczeniu tylko przez krótki czas.
Ochronniki słuchu spełniają swoją funkcję, jeśli równoważny poziom dźwięku pod ochronnikiem nie przekracza 85 dBA. Nie rozwiązują jednak problemu u źródła. Dlatego traktuje się je jako środek uzupełniający, a nie podstawową metodę redukcji hałasu.
Skuteczniejsze sposoby ograniczenia hałasu to:
- przeniesienie sprężarek do wydzielonego pomieszczenia,
- montaż osłon i ekranów akustycznych,
- usunięcie nieszczelności instalacji,
- dobór nowocześniejszej sprężarki o niższym poziomie emisji dźwięku,
- zastosowanie rozwiązań konstrukcyjnych zmniejszających drgania i rezonans.
Dlaczego konstrukcja sprężarki ma znaczenie?
Na poziom hałasu duży wpływ ma sama budowa urządzenia. Nowoczesne sprężarki wykorzystują rozwiązania, które ograniczają natężenie dźwięku pochodzącego z wirujących części i zmniejszają drgania w czasie pracy. Znaczenie mają tu między innymi prędkość obrotowa, gabaryty, charakterystyka stopnia śrubowego oraz sposób regulacji pracy urządzenia.
W wielu przypadkach bardzo dobre efekty daje połączenie nowoczesnego stopnia śrubowego z regulacją za pomocą przetwornicy częstotliwości. Takie rozwiązanie może obniżać poziom hałasu i jednocześnie poprawiać efektywność pracy całego układu.
Ciche sprężarki BOGE do zastosowań przemysłowych
Sprężarki śrubowe i tłokowe BOGE Kompressoren cechują się relatywnie niskim poziomem głośności, co użytkownicy doceniają szczególnie tam, gdzie liczy się komfort obsługi i ograniczenie hałasu w sprężarkowni. Producent osiąga ten efekt dzięki nowoczesnej technologii oraz konstrukcji wykorzystującej skuteczne osłony dźwiękochłonne.
Duży udział w redukcji hałasu ma stopień śrubowy BOGE Effilence. Sama nazwa łączy dwa skojarzenia: efektywne sprężanie i cichą pracę. Ten zaprojektowany i wykonany przez BOGE stopień sprężający wykorzystuje profil wirników 5:6, a jego konstrukcja wspiera wysoką sprawność i niskie straty mocy.
Niższa prędkość obrotowa rotorów niż w starszych rozwiązaniach pomaga ograniczyć drgania i oscylacje. To przekłada się na cichszą oraz bardziej stabilną pracę urządzenia. Izolacja dźwiękowa pojawia się już w samym rdzeniu konstrukcji, a nie dopiero na wybranych łożyskach. Dzięki temu stopień śrubowy BOGE Effilence wspiera nowy poziom cichej i niezawodnej pracy.
Redukcja hałasu w instalacji sprężonego powietrza się opłaca
Ograniczenie poziomu hałasu podczas wytwarzania sprężonego powietrza poprawia warunki pracy i zmniejsza negatywne oddziaływanie na organizm człowieka. Niższy hałas oznacza większy komfort obsługi, lepszą koncentrację pracowników i mniejsze ryzyko przeciążenia słuchu.
Dlatego przy wyborze urządzeń do sprężarkowni dobrze zwrócić uwagę nie tylko na wydajność czy koszty eksploatacji, ale także na technologię i rozwiązania konstrukcyjne, które realnie obniżają emisję dźwięku. Dobrze zaprojektowana sprężarka pomaga budować bezpieczniejsze i bardziej komfortowe środowisko pracy.
