Instalacje sprężonego powietrza w strefach zagrożenia wybuchem (Ex) wymagają odpowiedniego doboru urządzeń i ich lokalizacji. W miejscach, gdzie występują palne gazy, pary cieczy lub wybuchowe mieszaniny pyłów, standardowa sprężarka może stanowić potencjalne źródło zapłonu. Jednym ze sposobów ograniczenia zagrożenia jest przeniesienie sprężarki poza strefę Ex i doprowadzenie powietrza do odbiorników za pomocą rurociągów.

Gdzie występują strefy zagrożenia wybuchem?
Atmosfera wybuchowa może powstawać w zakładach chemicznych, rafineriach, przemyśle petrochemicznym, farmaceutycznym, gazowniczym oraz górnictwie. Zagrożenie występuje również w miejscach przetwarzania materiałów sypkich, których pyły mogą tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe.
Źródłem zapłonu mogą być iskry elektryczne, wyładowania elektrostatyczne, iskry mechaniczne lub nadmiernie rozgrzane powierzchnie. W przypadku sprężarek szczególnej uwagi wymagają silniki elektryczne, przemienniki częstotliwości i aparatura sterująca.
Urządzenia instalowane w strefach Ex muszą spełniać odpowiednie wymagania ochrony przeciwwybuchowej ATEX.
Dlaczego warto przenieść sprężarkę poza strefę Ex?
Umieszczenie sprężarki poza strefą zagrożenia wybuchem pozwala ograniczyć konieczność stosowania urządzeń w specjalnym wykonaniu przeciwwybuchowym. W wielu zakładach można znaleźć bezpieczne miejsce, z którego sprężone powietrze będzie doprowadzane do stanowisk produkcyjnych.
Takie rozwiązanie ułatwia również konserwację i naprawy. Personel serwisowy może wykonywać prace poza strefą Ex, co ogranicza liczbę dodatkowych procedur związanych z obsługą urządzeń w atmosferze zagrożonej wybuchem.
Nie zwalnia to jednak z obowiązku właściwego zabezpieczenia przewodów, armatury i urządzeń pneumatycznych znajdujących się bezpośrednio w strefie zagrożenia.

Sprężarkownia kontenerowa jako alternatywa dla instalacji w strefie Ex
Jeżeli zakład nie dysponuje odpowiednim pomieszczeniem, dobrym rozwiązaniem może być sprężarkownia kontenerowa ustawiona w bezpiecznej części obiektu.
BOGE oferuje kontenerowe stacje sprężonego powietrza AIRCUBE, które mogą pomieścić sprężarki, osuszacze, filtry i pozostałe wyposażenie instalacji. Takie rozwiązanie pozwala przygotować kompletny system sprężonego powietrza poza halą produkcyjną.
Stacje kontenerowe, nazywane również mobilnymi sprężarkowniami, można transportować i instalować w różnych lokalizacjach. Ich zaletą jest możliwość przeniesienia wyposażenia bez konieczności budowania nowego pomieszczenia technicznego.
Choć zakup kompletnej stacji kontenerowej wiąże się z dodatkowymi wydatkami, zastosowanie standardowych sprężarek poza strefą Ex może obniżyć koszty zakupu i późniejszego serwisowania urządzeń.
Więcej informacji o dostępnych konfiguracjach przedstawia artykuł rozwiązania kontenerowe od BOGE.
O czym pamiętać przy wyborze lokalizacji sprężarkowni?
Samo ustawienie kontenera na zewnątrz budynku nie gwarantuje, że znajdzie się on poza strefą zagrożenia wybuchem. O wyborze miejsca musi decydować klasyfikacja stref Ex oraz ocena ryzyka.
Należy również zadbać o bezpieczną lokalizację czerpni powietrza, odpowiednią wentylację i prawidłowe podłączenie instalacji.
Planujesz instalację sprężonego powietrza w zakładzie, w którym występują strefy Ex? Skontaktuj się z BOGE, aby sprawdzić możliwości zastosowania sprężarkowni kontenerowej i dobrać wyposażenie do warunków pracy.
FAQ – instalacje sprężonego powietrza w strefach Ex
Czy strefy zagrożenia wybuchem mogą występować na zewnątrz budynku?
Tak. Strefy Ex mogą obejmować przestrzeń wokół zbiorników, zaworów, odpowietrzeń i instalacji technologicznych, z których mogą uwalniać się substancje palne.
Czy wszystkie urządzenia pneumatyczne w strefie Ex wymagają certyfikatu ATEX?
Nie wszystkie. Wymagania zależą od konstrukcji urządzenia i możliwości wystąpienia źródła zapłonu. Dobór wyposażenia powinien wynikać z klasyfikacji strefy oraz oceny ryzyka.
Czy sprężone powietrze można wykorzystywać do usuwania palnego pyłu?
Przedmuchiwanie palnych pyłów może prowadzić do powstania niebezpiecznej chmury pyłowej. Dlatego taka metoda czyszczenia wymaga odrębnej oceny ryzyka i nie powinna zastępować odpowiednio dobranych systemów odpylania.


