Poziom hałasu wytwarzany przez sprężarkę może być mniej lub bardziej odczuwalny w zależności od sposobu eksploatacji urządzenia oraz miejsca jego instalacji. Inne wymagania dotyczą sprężarki ustawionej w wydzielonej sprężarkowni, a inne urządzenia pracującego bezpośrednio przy stanowiskach produkcyjnych, w pobliżu zabudowy mieszkaniowej czy w obiekcie odwiedzanym przez klientów.
Przy wyborze sprężarki warto więc zwrócić uwagę nie tylko na wydajność, ciśnienie robocze i pobór energii, ale także na poziom hałasu sprężarki podawany w dB(A).
Gdzie poziom hałasu sprężarki ma największe znaczenie?
Przed wyborem i lokalizacją urządzenia należy przeanalizować przede wszystkim trzy sytuacje.
1. Sąsiedztwo zakładu
Jeśli sprężarka pracuje w zakładzie produkcyjnym znajdującym się w pobliżu zabudowy mieszkaniowej, trzeba uwzględnić wymagania dotyczące hałasu w środowisku.
W Polsce nie obowiązuje jedna uniwersalna granica poziomu hałasu dla każdego zakładu. Dopuszczalne wartości zależą m.in. od rodzaju terenu, źródła hałasu oraz pory dnia i nocy. Przepisy osobno traktują m.in. tereny zabudowy mieszkaniowej, mieszkaniowo-usługowej, szpitale, obiekty związane z pobytem dzieci czy tereny rekreacyjne.
Dlatego już na etapie projektowania sprężarkowni warto sprawdzić, gdzie znajdzie się urządzenie, którędy będzie odprowadzane powietrze chłodzące i czy hałas nie będzie przenosił się poza budynek.
W miejscach, w których liczy się kompaktowa konstrukcja oraz cicha praca, można rozważyć m.in. sprężarki śrubowe BOGE serii C-2. Wybrane modele tej serii osiągają poziom ciśnienia akustycznego około 63 dB(A) w wersji z odpowiednią izolacją akustyczną.
2. Pracownicy
W środowisku przemysłowym długotrwałe narażenie na nadmierny hałas może prowadzić do trwałego uszkodzenia słuchu. Znaczenie ma nie tylko sama sprężarka, lecz również pozostałe maszyny, instalacja pneumatyczna i wypływ sprężonego powietrza.
Dopuszczalny poziom ekspozycji na hałas odniesiony do 8-godzinnego dnia pracy wynosi 85 dB. Działania mające ograniczyć ryzyko zawodowe należy podejmować już przy poziomie 80 dB.
Im bliżej stanowisk pracy znajduje się sprężarka, tym większe znaczenie ma jej konstrukcja akustyczna. W takich warunkach sprawdzają się urządzenia projektowane z myślą o ograniczeniu drgań i emisji dźwięku, takie jak sprężarki BOGE S-4.
3. Klienci i użytkownicy obiektu
Poziom hałasu ma znaczenie również tam, gdzie urządzenia techniczne znajdują się blisko pomieszczeń dostępnych dla klientów, pacjentów lub innych użytkowników.
Dotyczy to m.in. obiektów usługowych, laboratoriów, placówek medycznych, warsztatów czy miejsc rozrywki. Głośna sprężarka może utrudniać rozmowę i obniżać komfort przebywania w pomieszczeniu.
W takich obiektach warto uwzględnić poziom ciśnienia akustycznego już podczas projektowania instalacji, zamiast później rozbudowywać ją o dodatkowe zabezpieczenia dźwiękochłonne.
Dlaczego niektóre sprężarki hałasują mniej?
Duży wpływ ma konstrukcja samej sprężarki. Dźwięk mogą generować m.in. stopień sprężający, silnik, wentylator chłodzący, przepływ powietrza oraz drgania przenoszone na ramę i obudowę.
Nowoczesne konstrukcje ograniczają te źródła na kilka sposobów. Znaczenie mają:
- konstrukcja i prędkość obrotowa stopnia śrubowego,
- sposób zamocowania silnika i sprężarki,
- rodzaj wentylatora,
- prowadzenie powietrza chłodzącego,
- izolacja akustyczna obudowy,
- ograniczenie przenoszenia drgań na konstrukcję urządzenia.
Sprężarki śrubowe BOGE wykorzystują rozwiązania, które ograniczają emisję hałasu już wewnątrz urządzenia, zamiast polegać wyłącznie na zewnętrznej obudowie dźwiękochłonnej.
Stopień śrubowy BOGE Effilence a poziom hałasu
Duży udział w ograniczeniu hałasu ma stopień śrubowy BOGE Effilence.
Nazwa Effilence łączy dwa założenia konstrukcyjne: efektywne sprężanie, czyli efficiency, oraz cichą pracę, czyli silence. Stopień wykorzystuje profil wirników 5:6, a jego konstrukcja pozwala ograniczać straty mocy i utrzymywać wysoką sprawność sprężania.
Niższa prędkość obrotowa rotorów w porównaniu ze starszymi rozwiązaniami pomaga również ograniczyć drgania i oscylacje. W efekcie redukcja hałasu rozpoczyna się już w samym stopniu sprężającym.
Ma to znaczenie szczególnie w dużych sprężarkach przemysłowych, w których sama obudowa akustyczna nie powinna być jedynym sposobem ograniczania emisji dźwięku.
Zoptymalizowany przepływ powietrza chłodzącego
W seriach C-2 oraz S-4 uwagę poświęcono również przepływowi powietrza chłodzącego. Chłodzenie jest niezbędne do prawidłowej pracy sprężarki, ale intensywny przepływ powietrza i wentylatory same mogą stać się źródłem hałasu.
W serii BOGE S-4 strumień powietrza chłodzącego kilkukrotnie zmienia kierunek. Taka konstrukcja pomaga ograniczyć rozchodzenie się dźwięku na zewnątrz urządzenia.
Stosowany jest również wolnoobrotowy wentylator promieniowy. Niższa prędkość obrotowa wpływa zarówno na poziom ciśnienia akustycznego, jak i zapotrzebowanie wentylatora na energię.
SilentMount ogranicza przenoszenie drgań
Kolejnym źródłem hałasu są drgania powstające podczas pracy silnika i stopnia sprężającego. Jeżeli przechodzą bezpośrednio na ramę urządzenia i obudowę, duże powierzchnie konstrukcji mogą dodatkowo przenosić dźwięk.
W serii S-4 zastosowano system SilentMount. Silnik napędowy, stopień sprężający oraz zbiornik separatora oleju są elastycznie połączone z ramą podstawy. Rozwiązanie ogranicza przenoszenie drgań pomiędzy podzespołami a konstrukcją sprężarki.
W połączeniu z odpowiednim prowadzeniem powietrza chłodzącego, niskoobrotowym wentylatorem i izolacją akustyczną pozwala to obniżyć poziom hałasu całego urządzenia.
Jak cicha może być sprężarka śrubowa?
Poziomu hałasu nie należy oceniać wyłącznie na podstawie tego, czy urządzenie wydaje się „ciche”. Przy porównywaniu sprężarek trzeba sprawdzić wartości podawane w dB(A) oraz warunki, w których producent wykonał pomiar.
Przykładowo seria BOGE S-4 osiąga dla wybranych modeli poziom około 69 dB(A), natomiast wybrane sprężarki C-2 mogą osiągać około 63 dB(A).
Rzeczywisty hałas odczuwany w zakładzie zależy jednak także od:
- odległości od sprężarki,
- wielkości i konstrukcji pomieszczenia,
- odbić dźwięku od ścian i stropu,
- liczby jednocześnie pracujących urządzeń,
- wentylacji sprężarkowni,
- sposobu wykonania instalacji,
- hałasu powodowanego przez odbiorniki sprężonego powietrza.
Dlatego warto analizować zarówno dane techniczne sprężarki, jak i warunki panujące w miejscu jej przyszłej pracy.
Jak zmniejszyć hałas sprężarki?
Pierwszym krokiem powinien być wybór urządzenia o odpowiednich parametrach akustycznych. Jeśli sprężarka już pracuje, można również sprawdzić jej lokalizację, wentylację i sposób posadowienia.
Hałas mogą zwiększać zużyte łożyska, luźne połączenia, niewłaściwie zamocowane elementy, zabrudzony lub uszkodzony wentylator oraz nietypowe drgania. Nagły wzrost głośności urządzenia powinien więc skłonić do kontroli technicznej.
W większych instalacjach można również stosować wydzielone sprężarkownie, tłumiki, odpowiednio zaprojektowane kanały wentylacyjne oraz rozwiązania ograniczające przenoszenie drgań na konstrukcję budynku.
Cicha sprężarka poprawia warunki pracy
Ograniczenie hałasu związanego z wytwarzaniem sprężonego powietrza zmniejsza narażenie pracowników, poprawia komfort pracy i ułatwia komunikację w hali produkcyjnej. Ma również znaczenie w zakładach położonych blisko zabudowy mieszkaniowej oraz w obiektach, w których sprężarka pracuje w sąsiedztwie klientów lub użytkowników.
Dlatego podczas wyboru sprężarki warto porównać nie tylko parametry wydajnościowe i energetyczne, ale również poziom ciśnienia akustycznego w dB(A) oraz rozwiązania konstrukcyjne odpowiedzialne za ograniczanie drgań i dźwięku.
FAQ
Jaki poziom hałasu wytwarza sprężarka śrubowa?
Zależy to od modelu, mocy i konstrukcji urządzenia. Niektóre przemysłowe sprężarki śrubowe z obudową dźwiękochłonną osiągają poziom w granicach około 60–70 dB(A), ale zawsze należy sprawdzić parametry konkretnego modelu.
Czy 70 dB(A) to dużo dla sprężarki?
Taki poziom jest znacznie niższy niż wartości spotykane przy wielu otwartych maszynach przemysłowych, ale odczuwalność hałasu zależy od czasu ekspozycji, odległości, warunków akustycznych pomieszczenia i innych źródeł dźwięku.
Jaki poziom hałasu jest dopuszczalny w miejscu pracy?
Dla ochrony słuchu pracowników wartość NDN dla 8-godzinnej ekspozycji wynosi 85 dB. Działania ograniczające narażenie należy podejmować już od 80 dB.
Jak można wyciszyć sprężarkę?
Pomagają m.in. obudowy dźwiękochłonne, izolacja drgań, odpowiednie posadowienie, ciche wentylatory, prawidłowo zaprojektowana wentylacja oraz wydzielenie sprężarkowni. Trzeba również kontrolować stan techniczny urządzenia.
Dlaczego sprężarka zaczęła pracować głośniej?
Przyczyną mogą być m.in. zużyte łożyska, poluzowane podzespoły, zwiększone drgania, uszkodzenie wentylatora albo inne nieprawidłowości mechaniczne. Nagłą zmianę dźwięku warto zgłosić serwisowi.
Gdzie najlepiej ustawić sprężarkę, aby ograniczyć hałas?
Jeżeli warunki zakładu na to pozwalają, urządzenie najlepiej umieścić w odpowiednio wentylowanej sprężarkowni oddalonej od stałych stanowisk pracy. Przy projektowaniu lokalizacji trzeba również uwzględnić sąsiednią zabudowę oraz sposób prowadzenia kanałów wentylacyjnych.
